AOV-uitkering en belasting: wat blijft er over?

Wie een AOV afsluit, denkt eerst aan de premie. Wie een uitkering ontvangt, merkt dat er belasting tussen zit. De Belastingdienst koppelt die twee kanten aan elkaar: kun je de premie aftrekken, dan is de uitkering in de regel belast; kun je de premie niet aftrekken, dan is de uitkering in de regel niet belast. Dat staat op de pagina Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers (geraadpleegd 13 november 2026). Dit artikel legt die regels uit, vooral voor de uitkering, en wat dat betekent als je het verzekerd bedrag kiest. Het is geen fiscaal advies. Jouw polis, jouw overige inkomen en zo nodig een bevoegd adviseur bepalen hoe het in jouw geval uitpakt. Dit artikel noemt geen tarieven en geen verzonnen nettobedragen.

Hoe de premie in de aangifte komt, staat uitvoeriger in AOV-premie aftrekken. Hoe je het verzekerd bedrag nuchter kiest, in Verzekerd bedrag van je AOV.

De hoofdregel van de Belastingdienst

De Belastingdienst zegt het zo: of je de premies kunt aftrekken en of je uitkering belast is, hangt af van de AOV die je hebt gekozen. Je leest dat terug in de polisvoorwaarden. In het algemeen geldt: als je de premie niet kunt aftrekken, is de uitkering niet belast; kun je de premie wél aftrekken, dan is de uitkering wél belast.

Die koppeling is de kern. Een “netto AOV” of een “bruto AOV” is geen officiële term van de Belastingdienst, maar in de praktijk verwijzen adviseurs er vaak mee naar deze twee sporen. Kijk niet naar de bijnaam in een brochure; kijk naar wat de polis zegt over periodieke uitkering of een bedrag ineens, en naar hoe de verzekeraar de uitkering administratief behandelt (wel of geen loonheffing).

Periodieke uitkering: belast in box 1

Sluit je een AOV af die periodiek uitkeert, bijvoorbeeld maandelijks, dan kun je de premies volgens de Belastingdienst aftrekken. Ook al sluit je de AOV af als ondernemer, die premies zijn geen kosten voor je onderneming. In de aangifte inkomstenbelasting trek je ze af als “uitgave voor andere inkomensvoorzieningen”.

De periodieke uitkeringen geef je op als “inkomsten uit vroegere dienstbetrekking”. Dus niet als “winst uit onderneming”. Dat onderscheid telt: de uitkering hoort niet in je winst-en-verliesrekening als omzet, en je boekt haar typisch ook niet als zakelijke bate in de eenmanszaak. Zij komt in je privésfeer, in box 1 (inkomen uit werk en woning).

De verzekeraar houdt loonbelasting in op de periodieke uitkeringen. Die ingehouden loonbelasting verreken je in de aangifte als voorheffing. Je ontvangt dus een lager bedrag dan het bruto verzekerd bedrag. Of die inhouding uiteindelijk te hoog, te laag of passend is, hangt af van je hele inkomen in dat jaar (bijvoorbeeld een resterende winst, een partnerinkomen of andere uitkeringen). Daarom is het jaaroverzicht van de verzekeraar een stuk dat je bewaart en controleert, net als een jaaropgaaf.

Dit artikel zegt niet welke schijf of welk percentage voor jou geldt, en ook niet of er in jouw geval nog andere heffingen spelen. Dat is persoonlijk en kan per jaar wijzigen. Check het bij de Belastingdienst of een adviseur als de uitkering start, en opnieuw als je situatie verandert.

Uitkering ineens: typisch niet in box 1

Bestaat de uitkering uit een bedrag ineens, dan kun je de premies volgens de Belastingdienst niet aftrekken. Die uitkering hoef je niet aan te geven als inkomsten uit werk en woning (box 1). Het bedrag telt wél mee voor je vermogen in box 3.

Een kapitaalverzekering bij arbeidsongeschiktheid is dus fiscaal een ander product dan een periodieke AOV. Vergelijk ze niet alleen op “wat keert hij uit”, maar ook op wat je jaarlijks aan premie níet kunt aftrekken en op wat er bij uitkering in box 3 gebeurt. Verzin geen box 3-berekening in dit artikel; de vrijstellingen en het tarief van box 3 staan op de site van de Belastingdienst en wijzigen weleens.

Twijfel je of jouw polis periodiek of ineens uitkeert, lees dan de voorwaarden en vraag het schriftelijk aan de verzekeraar. Sommige contracten hebben een hoofddekking die periodiek is, en een beperkte extra uitkering; behandel die delen niet als één regime totdat je dat hebt nagevraagd.

Wat dit betekent als je het verzekerd bedrag kiest

Wie een periodieke, aftrekbare AOV kiest, verzekert een bruto bedrag. Het bedrag dat je kunt uitgeven, is lager. Als je bij het bepalen van de dekking alleen naar je huidige nettohuishoudbedrag kijkt en dat één-op-één als verzekerd bedrag invult, kun je tekortkomen. Andersom: wie een heel hoog bruto bedrag kiest “omdat er belasting afgaat”, zonder naar lasten en ander inkomen te kijken, betaalt premie over een ruime dekking. Hoe je dat nuchter afweegt, zonder vuistregels te verzinnen, staat in Verzekerd bedrag van je AOV.

Twee praktische gevolgen tijdens een uitkering:

• Pas je voorlopige aanslag aan als de uitkering start of stopt, zodat je niet een jaar lang te veel of te weinig voorschot betaalt. Dat is een handeling in Mijn Belastingdienst, geen instelling in de polis.
• Houd de loonstrook of specificatie van de verzekeraar bij, net als het jaaroverzicht. Bij een claimadministratie is dat geen overbodige formaliteit; het is je bewijs voor de aangifte. Zie ook AOV-uitkering aanvragen.

Winst, ondernemersaftrek en de aangifte: wat je niet door elkaar haalt

Een periodieke AOV-uitkering is volgens de Belastingdienst geen winst uit onderneming. Dat heeft gevolgen die mensen soms over het hoofd zien:

• Je zet de uitkering niet in de winst-en-verliesrekening als omzet.
• Ondernemersaftrekken die aan winst en uren hangen, lopen via je onderneming, niet via deze uitkering. Of jij in een jaar nog aan voorwaarden voldoet, is een aparte vraag — dit artikel beantwoordt die niet en noemt geen bedragen.
• De premie die je eerder aftrok, stond bij de uitgaven voor inkomensvoorzieningen, niet bij de zakelijke kosten. Zie AOV-premie aftrekken.

Hoe je administratie de jaaraangifte voorbereidt, staat op zzpboekhoudsoftware.nl, over inkomstenbelasting. Een boekhoudpakket zal de AOV-uitkering typisch niet als zakelijke omzet moeten inlezen; als een bankregel landt, categoriseer je hem in overleg met je boekhouder in de privésfeer.

De beoogde publieke verzekering is een ander spoor

De eventuele verplichte basisverzekering uit het wetsvoorstel Wet BAZ is in november 2026 geen geldend recht. Premie en uitkering van die beoogde publieke verzekering volgen straks, als de wet er komt, hun eigen fiscale regime in de wet- en regelgeving van dat moment. Lees de stand in Verplichte AOV (Wet BAZ) en vul niet bij voorbaat de regels van je private AOV in op dat voorstel, of andersom.

UWV-uitkeringen (bijvoorbeeld een vrijwillige WIA-verzekering) hebben hun eigen fiscale behandeling. Haal ze niet door elkaar met je private AOV in dezelfde aangifteregel zonder de toelichting van de Belastingdienst of UWV te checken. Zie Vrijwillige Ziektewet- en WIA-verzekering via UWV.

Wat je natrekt in de polis en in je administratie

• In de voorwaarden staat of de uitkering periodiek is of (deels) ineens, in bewoording die ik kan terugvinden, niet alleen in een mondelinge uitleg.
• Ik weet of de verzekeraar bij een periodieke uitkering loonbelasting inhoudt, en ik bewaar specificaties en het jaaroverzicht.
• Ik heb de hoofdregel van de Belastingdienst (premie aftrekbaar ↔ uitkering belast) naast mijn polis gelegd, en ik win advies in als die twee niet lijken te kloppen.
• Bij het kiezen van het verzekerd bedrag heb ik rekening gehouden met het verschil tussen bruto en netto, zonder zelf een tarief te verzinnen.
• Een periodieke uitkering boekt of geef ik niet op als winst uit onderneming, maar — volgens de Belastingdienst — als inkomsten uit vroegere dienstbetrekking.
• Start of stopt de uitkering, dan kijk ik naar mijn voorlopige aanslag en naar de aangifte van dat jaar.

Kortom

Bij een AOV horen premie en uitkering fiscaal bij elkaar. Keert de polis periodiek uit en is de premie aftrekbaar als uitgave voor een inkomensvoorziening, dan is de uitkering volgens de Belastingdienst belast in box 1 als inkomsten uit vroegere dienstbetrekking, met loonbelasting die de verzekeraar inhoudt. Een uitkering ineens hoort typisch niet in box 1, terwijl de premie dan niet aftrekbaar is; het bedrag kan wél in box 3 tellen. Gebruik dat onderscheid als je het verzekerd bedrag kiest, bewaar de jaaropgaven, en haal de uitkering niet door je winst heen. Tarieven en jouw uiteindelijke nettobedrag staan niet in dit artikel; die volg je op de site van de Belastingdienst en in je eigen aangifte.